Hilsa Yatayat

विचार

सुर्खेत बसाइको शैक्षिक आत्मसमीक्षा

करीव २३ महिना अघिदेखि बस्दै आएको कोठामा अव बस्नका लागि एक दिन मात्र बाँकी छ । कुनै बेला त यो कोठामा प्रवेश गर्दा पनि अन्यत्रको आक्रोश कोठासँग फेर्न मन लाग्थ्यो । कोठामा छरपष्ट परेका सामानहरु देख्दा पनि मसँग नै नानाथरि निहु खोजेर मलाई नै…

महिला र अपाङ्गता दाँज्न मिल्छ ?

नेपालमा अहिले पनि बृद्ध व्यक्ति, महिला तथा बालबालीकालाई यात्रामा उभिएको देखेर आफु बसेको सिट छोडेर बस्न आग्रह गर्ने कमै व्यक्ति हुन्छन् । यस्तो स्वाभावलाई हामी सबैले संधैभरीका लागी संस्कारका रुपमा बसाल्न नसकेको कुरा सर्वबिदितै छ । पछिल्ला घटना क्रमहरुलाई हेर्दा कसरी असल र प्रतीष्ठित…

हरेक ४० सेकेन्डमा एकजनाको आत्महत्या

स्वेच्छाले जानीजानी मर्ने मनसायले आफुले आफ्रनै ज्यान लिने कामलाई आत्महत्या भनिन्छ। अहिले विश्वभरि नै आत्महत्याको दर बढ्दै गएको छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनले सार्वजनिक गरेका विभिन्न अध्यान प्रतिवेदन अनुुसार विश्वमा प्रत्येक ३ सेकेन्डमा आत्महत्याको प्रयास प्रत्येक ४० सेकेण्डमा १ जनाले, १ दिनमा ३००० जनाले र…

सूचनाको हकको प्रचलनमा अदालतबाट प्रतिपादित सिद्धान्त

सूचनाको हकको प्रचलनमा अदालतबाट प्रतिपादित सिद्धान्त

सूचनाको हकको अवधारणा सार्वजनिक प्रकृतिका सरकारी वा गैर सरकारी निकायहरु नागरिकको हक, अधिकार र हितको लागि हुन् भन्ने मान्यता र अवधारणा विश्वव्यापी छ । यस्ता निकायहरुको प्रत्यक्ष सरोकार नागरिकसँग हुन्छ ।   नागरिकका लागि खडा गरिएका यस्ता संस्थाहरुले नागरिकको हितको लागि काम गरिरहेका…

कसरी गर्न सकिन्छ कर्णालीमा लगानी?

कसरी गर्न सकिन्छ कर्णालीमा लगानी?

जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिकाले आउँदो भदौ २९ गते लगानी प्रवर्द्धन सम्मेलन गर्ने भएको छ।   सदियौंदेखि ओझेल परेका तर प्रचुर सम्भावना भएका ठाउँको विकास सामर्थ्य उजागर गर्न यस्ता सम्मेलनले ठूलो भूमिका खेल्न सक्छ।   कर्णालीमा विविधतायुक्त र नौला लगानी अवसर प्रशस्त छन्। पर्याप्त खोज, वर्गीकरण,…

‘ठिमाहा’ पाठ्यक्रम र घोकन्ते शिक्षा प्रणाली

‘ठिमाहा’ पाठ्यक्रम र घोकन्ते शिक्षा प्रणाली

सन्दर्भ तीन महिना पहिलेको हो। छोराको इओसी (इण्ड-अफ-कोर्स) अर्थात नेपालमा भनिने फाइनल परीक्षा थियो कक्षा १० को।   अरू बेलाभन्दा परीक्षाका बेला निकै बढी पढ्नुपर्ने संस्कारमा हुर्केको मैले छोरालाई त्यही कुरा बुझाउन खोजेँ।   छोरालाई सम्झाउन बसेको मलाई उसैले चित्त बुझाउन खोज्यो। उसको तर्क…

के हाम्रो मिडियाले यति गर्न सक्छ?

भर्खरै भदौ १ गतेको एक राष्ट्रिय दैनिकमा एउटा पसारिएको बोकाको तस्वीरसहित समाचार छापियो, 'मरेको बाख्रामा कर'।   समाचार पढेपछि थाहा भयो, बिमा रकम पाउन सिफारिस लिँदा वडा कार्यालयले शुल्क लिएको रहेछ, दुई सय पचास रुपैयाँ।   यसै समाचारभित्र झापाको अर्जुनधारा नगरपालिकाले 'किसानको ढाड सेक्ने…

नयाँ फौजदारी संहिताको व्याख्या

नयाँ फौजदारी संहिताको व्याख्या

५ भदौ । १ सय ६५ वर्षदेखिको कानुन र ५५ वर्षयताको मुलुकी ऐनलाई समयसापेक्ष बनाउन जरूरी थियो। त्यसैले नयाँ मुलुकी संहिता बनाइएको हो।   नयाँ संहितामार्फत् दण्डहिनताको स्थितिलाई अनुशासित समाजमा रूपान्तरण गर्न खोजिएको छ। त्यसैले फौजदारी न्यायप्रणालीमा यसले ठूलो परिवर्तन गर्नेछ।   पहिलेको मुलुकी ऐनमा…

'घाँस खाएर पनि दूध नदिए खुट्टी लगाउनुपर्छ'

'घाँस खाएर पनि दूध नदिए खुट्टी लगाउनुपर्छ'

अहिले करका विषयमा उठेका बहसलाई म तीन वटा पक्षबाट हेर्छु ।   पहिलोः अधिकारभित्र रहेर लगाइएको कर अधिकार क्षेत्रभित्रै रहेर कर लगाउँदा पनि अली बढी भयो कि भन्ने छ । स्थानीय निकायहरूमा जनप्रतिनिधि नहुँदा करिब १५ वर्षसम्म करहरु पुनरावलोकन भएका छैनन् । गत वर्ष…

कानुनको संहिताकरण

भदौ १ गतेबाट एकैपटक चारवटा संहिता लागू भएका छन् । यो नेपालको कानुन र न्याय प्रणालीका लागि ऐतिहासिक उपलब्धि हो ।   पुरानो मुलुकी ऐनलाई प्रतिस्थापन गर्न मुलुकी अपराध (संहिता) ऐन २०७४, मुलुकी फौजदारी कार्यविधि (संहिता) ऐन २०७४, मुलुकी देवानी (संहिता) ऐन २०७४ र मुलुकी देवानी…